• Pzt-Cum 9:00-17:40
  • 0380 524 08 00
  • Nusrettin mahallesi 219. Sokak No-18 Merkez / DÜZCE

Serebral Palsi Nedir?

Anasayfa / Bilgi Merkezi / Serebral Palsi Nedir?

Serebral Palsi Nedir?

Serebral Palsi Nedir?

Serebral Palsi doğum öncesi, doğum sırası ya da doğum sonrası herhangi bir nedenle beynin hasar görmesi sonucu ortaya çıkan ana olarak motor fonksiyonlarda yetersizliğe neden olan gelişimsel bir bozukluktur.

 Motor fonksiyonlarda bozukluğun yanında, duyu bozuklukları, gözde kayma, titreme gibi bozukluklar, zeka geriliği, davranış bozuklukları, öğrenme güçlükleri, dil-konuşma bozuklukları ve ağız diş problemleri de görülebilir. Serebral Palsi’de beyin hasarı ilerleyici değildir. Fakat ortaya çıkan sorun ömür boyu devam eder. 

Ortaya çıkan durumun ağırlığı, beynin zedelenme derecesine, hasarın yerine ve bireyin yaşına bağlıdır. Vücudun tamamını etkileyen şekli tetraparezi (kuadriparezi), daha çok bacakların etkilendiği şekli diparezi (dipleji), vücudun bir yarısının etkilenmesi hemiparezi, tek kol veya tek bacak etkilenmesi monoparezi olarak adlandırılır.

Serebral Palsi Belirtileri


  • Kas tonusunda, örneğin çok sert veya çok sarkık olma gibi değişiklikler
  • Sert kaslar ve abartılı refleksler (spastisite)
  • Normal refleksli katı kaslar (sertlik)
  • Kas koordinasyonu eksikliği (ataksi)
  • Titreme veya istemsiz hareketler
  • Kollara yüklenme, tek başına oturmak veya sürünmek gibi motor becerilerin gelişmesinde gecikmeler
  • Vücudun bir tarafını tercih etmek, örneğin sadece bir elinizle uzanmak veya bir bacağınızı sürüklemek gibi
  • Parmak uçlarında yürümek, çömelmiş bir yürüyüş, dizleri çaprazlayan makas benzeri bir yürüyüş, geniş bir yürüyüş veya asimetrik bir yürüyüş gibi zorlu yürüyüşler
  • Aşırı düşüş veya yutma ile ilgili sorunlar
  • Emme ya da yeme zorluğu
  • Konuşma geliştirmede gecikmeler veya konuşma zorluğu

Serebral palsili kişilerde ayrıca şunlar olabilir:

  • Görme ve işitme zorluğu
  • Zihinsel engel
  • Nöbetler
  • Anormal dokunma veya ağrı algıları
  • Ağız hastalıkları
  • Ruh sağlığı (psikiyatrik) bozulmaları
  • İdrarını tutamama

Serebral Palsi Nedenleri:

Anormal beyin gelişimi veya gelişen beyinde yaralanma serebral palsiye neden olabilir fakat çoğu durumda serebral palsinin kesin olarak nedeni bilinmemektedir. Muhtemel sebeplerden bazıları şunlardır:

  • Asfiksi neonatorum veya doğum ve doğum sırasında beyne oksijen eksikliği
  • Anormal beyin gelişimi ile sonuçlanan gen mutasyonları
  • bebekte şiddetli sarılık
  • Maternal enfeksiyonlar
  • Ensefalit ve menenjit gibi beyin enfeksiyonları
  • İntrakraniyal kanama veya beyine kanama
  • Beyinde hasara yol açan yaralanmalar

Serebral Palsi Çeşitleri:

Beynin çeşitli kısımlarını etkileyen farklı tipte serebral palsiler vardır. Beynin etkilenme alanı ve derecesine gore tiplere ayrılır:

1-Spastik serebral palsi

Spastik serebral palsi, SP’li kişilerin yaklaşık yüzde 80’ini etkileyen en yaygın SP tipidir . Sert kaslara ve abartılı reflekslere neden olarak yürümeyi zorlaştırır.

Spastik serebral palsili birçok insan, yürürken dizlerini bükme veya bacakları ile makas benzeri hareketler yapma gibi yürüme anormalliklerine sahiptir. Belirtiler tüm vücudu veya vücudun sadece bir tarafını etkileyebilir.

2-Diskinetik serebral palsi

Diskinetik serebral palsili insanlar vücut hareketlerini kontrol etmekte zorlanırlar. Hastalık kollarda, bacaklarda ve ellerde istemsiz, anormal hareketlere neden olur .

Bazı durumlarda, yüz ve dil de etkilenir. Hareketler yavaş ve çarpıntılı veya hızlı ve sarsıntılı olabilir. Etkilenen kişinin yürümesini, oturmasını, yutmasını veya konuşmasını zorlaştırabilir.

3-Hipotonik serebral palsi

Hipotonik serebral palsi, kas tonusunun azalmasına ve aşırı gevşek kaslara neden olur. Kollar ve bacaklar çok kolay hareket eder ve vücutta salık bir görünüm olur.

Bu tip hipotonik serebral palsili bebekler başları üzerinde çok az kontrole sahiptir ve nefes almakta zorlanabilirler. Ayrıca konuşma zorluğu, zayıf refleksler ve yürüme anormallikleri de olabilir.

4-Ataksik serebral palsi

Ataksik serebral palsi, en az görülen SP tipidir. Ataksik SP, genellikle düzensiz ve sarsıntılı görünen kas hareketleriyle karakterizedir .

Bu SP formuna sahip kişilerde genellikle denge ve koordinasyon sorunları vardır. Yürümekte ve nesneleri kavramak ve yazmak gibi iyi motor işlevleri yerine getirmekte zorlanabilirler.

5-Karışık serebral palsi

Bazı insanlar farklı tipteki SP’lerden gelen semptomların bir kombinasyonuna sahiptir. Buna karışık SP denir. Karışık SP vakalarının çoğunda, insanlar spastik ve diskinetik SP karışımı yaşarlar.

6-Serebral Palsi Tedavisi:

Serebral palsinin tamamen iyileştirilmesi mümkün değildir fakat çocuğa uygun tedavi ile çocuğun becerilerinin geliştirilmesi hedeflenir. Yetersizlikleri doğru şekilde tedavi edildiği takdirde, pek çok çocuk normale yakın bir yetişkin yaşamı sürebilir. Uygulanan tedavilerde ekip yaklaşımı çok önemlidir. Doktorlar, fizyoterapistler, aile ve nörologtan psikoloğa kadar çok geniş yelpazeli bir ekip iş birliğiyle rehabilitasyon süreci devam ettirilir.

İlaç tedavisi ile kasılma ve havale gibi sorunlara karşı önlem alınırken; fizik tedavi ve rehabilitasyon ile çocuğun kollarını ve bacaklarını rahatça kullanıp bağımsız hareket etme düzeyine ulaşması amaçlanır. Çocuğa bağımsız hareket etmeyi öğreten fizik tedaviler aynı zamanda daha düzgün bir şekilde konuşmasına da yardımcı olur. Aynı zamanda aile ve çocuk için rehberlik desteğiyle çocuk mental olarak geliştirilip iyileşmeye karşı motive edilir.

 

Serebral Palsi’nin Fizik Tedavi ve Rehabilitasyonu


 SP’ li çocukta bir çok sorun bir araya gelerek aile ve çocuk için yaşamı güçleştirir. Bu nedenle problemlerin iyi bir şekilde tanımlanması çok önemlidir. Ancak bilimsel ve bilinçli yaklaşım SP’ li çocuğun daha bağımsız bir yaşama kavuşmasını sağlayabilir. SP’li çocuğun klinik tablosu, SP’ nin nedenine, lezyonun şiddetine, şekline ve diğer komplikasyonların olup olmadığına bağlı olarak çocuktan çocuğa farklılık gösterir. Bu nedenle her çocuğun tedavi ve rehabilitasyon programı farklılık içerir. SP’ li çocuklarda görülen problemlerin en aza indirilmesi ve onların topluma kazandırılması çok yönlü bir rehabilitasyon programı ile sağlanabilir. Ailenin eğitiminden, çocuğun fiziksel çevresinin düzenlenmesine kadar bir dizi sorun hesaba katılmak ve rehabilitasyonun alanı içine dahil edilmek zorundadır.

Serebral palsi hastalığı olan kişilere özel belirlenen fizik tedavi programlarının temel amaçları;

  • Kas koordinasyonun arttırılması,
  • Kasların güçlendirilmesi,
  • Denge sorunlarının azaltılması,
  • Kasların esnekliğinin fazlalaştırılması,
  • Fiziksel kapasiteyi arttırmak ve
  • Hastaların hayat kalitelerini yükseltip başkalarına duydukları ihtiyaçları hafifletmek olarak özetlenebilir.

Düzenli olarak fizik tedaviye giden ve kendilerine yönelik geliştirilen programlar sonucunda hastalar;

  • Fiziksel engellerinin yarattığı sorunları azaltabilirler,
  • Eklem hareketlerini geliştirebilirler,
  • Kas esnekliğinin artıp kas kasılmalarının azaldığını hissederler,
  • Günlük işlerini yaparken alternatif yollar keşfedebilirler,
  • Bağımsızlıklarını fazlalaştırabilirler,
  • Duruşlarını düzeltebilirler,
  • Ağrıları hafiflediği için kendilerini daha rahat ve sağlıklı hissedebilirler.

Zaman içerisinde yeteneklerinin geliştiğini fark eden hastalar fizik tedavi ve rehabilitasyon seanslarının faydasını görmeye başlarlar. Daha kararlı ve daha yüksek motivasyonla çalışmalarını devam ettirler. Fizik tedavi sürecinin salt fiziksel değil duygusal anlamda da hastalara destek olabileceği unutulmamalıdır.